Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

مقاله ها

پرینت

*پرسش های رایج مراجعین و بیماران محترم*

- سوالات رایج در مورد اهمیت شیر مادر و روش ها

1. روش مطلوب و صحیح تغذیه شیرخوار چگونه است؟

2. چرا تغذیه با شیر مادر توصیه می شود؟

3. می گویند ترکیب شیرمادر تغییر می کند ، این چه اهمیتی دارد؟

4. آغوز چیست و چرا تغذیه نوزاد تاکید می شود؟

5. تغذیه با شیر مصنوعی (شیر خشک) چه مضراتی دارد؟

6. آیا می توانم به شیر خوارم گول زنک (پستانک) بدهم؟

7. چه بیمارستانی را دوستدار کودک می گویند؟

8. برای اولین بار از چه زمانی باید با نوزادم تماس داشته باشم و تغذیه با شیرمادر را شروع کنم؟

9. چرا تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله بعد از زایمان تاکید می شود؟

10 . چرا قبل از شروع تغذیه با شیر مادر نباید مواد دیگری به نوزاد داده شود ؟

11 . آیا شیرخوار در طول شب هم نیاز به شیر مادر دارد ؟

12 . چرا مادر و نوزاد باید هم اتاق باشند ؟

13. تغذیه انحصاری با شیر مادر به چه معناست ؟

14. چند بار در شبانه روز و به چه مدت شیرخوار نیاز به شیر خوردن دارد ؟

15. آیا در هر وعده تغدیه باید از هر دو پستان شیر داد؟

16. چرا شیرخوار را باید مکرر تغذیه کرد ؟

17. تعداد دفعات شیر خوردن کودکم را چگونه تنظیم کنم و چطور متوجه سیری و گرسنگی او شوم؟

18. چرا وضعیت صحیح در آغوش گرفتن و پستان گرفتن شیرخوار اهمیت دارد؟

19. اگر شیرخوار پستان را درست نگرفته باشد چه باید کرد ؟

20. وضعیت صحیح در آغوش گرفتن شیرخوار و نحوه درست چستان گرفتن ائ چگونه است؟

21. وضعیت مادر در هنگتم شیر دادن چگونه باید باشد ؟

22. چگونه تشخیص دهم که شیرم کافی است ؟

23. در چه مواقعی شیرخوار باید با شیر دوشیده شده تغذیه شود ؟

24. در دوشیدن شیر موفق نیستم چه کنم؟

25. چگونه باید شیرم را بدوشم؟

26. تا چه مدت و چگونه میتوان شیر دوشیده شده مادر را ذخیره کرد ؟

27. شیر دوشیده شده منجمد را پگونه باید ذوب کرده و به شیرخوار بدهم؟

28. از چه زمانی می توان غذاهای کمکی را برای شیرخوار شروع کرد؟

29. خطرات شروع زودرس غذاهای کمکی چیست؟

30. شروع دیرتر از موعد غذاهای کمکی چه خطراتی دارد؟

31. آیا در سال دوم زندگی هم تغذیه با شیر مادر ضروری است؟

32. در چه مواقعی تغذیه با فنجان ضروری است؟

33. چرا تغذیه با فنجان بهتر از بطری است؟

34. چگونه شیرخوارم را با فنجان تغذیه کنم؟

"مقدمه"

همه مادران به طور طبیعی و غریزی علاقمند به تغذیه فرزندان خود با شیر مادر هستند و سعی دارند بهترین مراقبت و تغذیه را برای آنان فراهم نمایند.اما شیردهی و تغذیه شیرخوار با شیرمادر فرآیندی است که نیاز به آموختن و کسب مهارت های لازم دارد که با وجود انگیزه و علاقمندی مادران و حمایت اطرافیان تسهیل می گردد.

مادران نیاز دارند که وضعیت صحیح در آغوش گرفتن و به پستان گذاشتن شیرخواه ، روش مطلوب تغذیه با شیر مادر ، دوشیدن شیر ، راه های حفظ تداوم و افزایش شیرمادر ، مقابله با مشکلات پستانی .... را بدانند ، تمرین و کسب تجربه کنند، مورد حمایت قرار گیرند و به نگرانی ها و  سوالات آنان پاسخ کاربردب و صحیح داده شودکارکنان بهداشتی درمانی نیاز دارند که  مادران را در دوران بارداری آماده نموده و از اولین ثانیه های پس از تولد برای تماس پوستی و شیر دادن به نوزاد کمک نموده ، آموزش داده، به آنان اعتماد به نفس داده  و آنها را پیشگیری و حل مشکلات شیردهی کمک نموده و تا موفقیت کامل پیگیری نمایند. از سوی دیگر حضور موثر ، فعال و حتمی اطرافیان و نزدیکان مادر در کنار وی از ارکان مهم موفقیت مادر در امر شیردهی است.

این کتابچه که به پرسش های رایج مادران پاسخ می دهد ، می تواند مورد استفاده هر سه گروه فوق قرار گیرد و امید است در تغذیه موفق شیرخواران با شیر مادر موثر باشد.

1.روش مطلوب و صحیح تغذیه شیرخوار چگونه است؟

برقراری تماس پوستی با نوزاد بلافاصله پس از تولد و شروع تغذیه نوزاد با آغوز ظرف ساعت اول تولد ، تغذیه انحصاری شیرخوار با شیر مادر بطور مکرر و در شب و روز و در هر وعده نامحدود برای 6 ماه اول عمر توصیه می شود. منظور از تغذیه انحصاری با شیرمادر آن است که شیرخواه  در 6 ماه اول نیاز به آب ، مایعات یا غذاهای دیگر ندارد. (مصرف ویتامین و مواد معدنی مجاز است.)

پس از پایان 6 ماهگی بایدغذای های کمکی به شیرخوار داده شود و تنوع غذاها و مقدار آن بتدریج افزایش یافته و تغذیه شیرخوار با شیرمادر ادامه یابد.ضمنا استفاده از شیشه و پستانک منع می شود.در سال دوم استفاده از غذاهای خانواده همراه با ادامه تغذیه با شیرمادر در تامین نیازهای تغذیه ای شیرخوار حائز اهمیت است.

2.چرا تغذیه با شیرمادر توصیه می شود؟

تغذیه با شیرمادر نیازهای تغذیه ای شیرخواران را تامین نموده و بهترین الگوی رشد و تکامل مطلوب کودکان را فراهم می کند. شیرمادر یک مایع بی نظیر و زنده حاوی عوامل ضد عفونت است که شیرخوار را در مقابل بسیاری از بیماری ها و عفونت ها (مثل اسهال و غفونت های گوارشی و تنفسی ،عفونت گوش،آسم و اگزما و آلرژی ..) محافظت می کند و مرگ و میر ناشی از این بیماری ها را کاهش می دهد و همچنین احتمال چاقی و بیماری های مزمن از جمله : بیماری های قلبی عروقی ،پرفشاری خون، سرطان ها و دیابت را دربزرگسالی کاهش می دهد.

شیر هر مادری برای فرزند خودش بهترین است و ترکیب آن براساس تغییر نیازهای او برحسب سن شیرخوار و حتی در هر وعده تغییر می کند.شیر روزهای اول یا آغوز حاوی عوامل ضد عفونت بسیاری برای محافظت نوزاد در برابر بیماری هاست که هنوز سیستم ایمنی او نکامل نیافته است.

تغذیه با شیرمادر به رش و تکامل فک وصورت کمک کرده و از پوسیدگی دندان پیشگیری می کند.امکان تکلم بهتر، هوش بالاتر و کسب مهارتهای تکاملی و تحصیلی بهتر را درآینده فراهم می کند.

تغذیه با شیرمادر تامین کننده گرما، صمیمیت ، نزدیکی و تماس مادر و کودک است که نتیجه آن ارتقاء تکامل جسمی و عاطفی کودک است. بعلاوه شیرمادر همیشه و همه جا در دسترس است و نیازی به خریدن ، آماده کردن، تجهیزات و ذخیره سازی ندارد. چنانچه شیرخوار با شیرمادر تغذیه نشود ابتلاء بیشتر او به بیماری های درمان و مراقبت کودک و غیبت والدین از کار می گردد.

شیردهی برای مادران نیز مزایای فراوانی دارد: پیشگیری از کم خونی ، سرطان سینه ، شکستگی  گردن استخوان ران در سنین کهولت و تاخیر در شروع قاعدگی و بارداری مجدد پس از زایمان از مزایای شیردهی برای مادران است و نیز وزن اضافی دوران بارداری را زودتر از دست می دهند.   

3.می گویند ترکیب شیرمادر تغییر می کند ، این چه اهمیتی دارد؟

ترکیب شیرمادر همراه با رشد شیرخوار ، در طول هر وعده تغذیه شیرخوار، بین دفعات مختلف شیردهی و نیز در طول روز تغییر می کند.در روزهای اول پس از زایمان پستان ها  آغوز تولید می کنند.مواد ایمنی بخش آغوز برای حفاظت نوزاد در برابر عفونت ها حیاتی است. پس از آغوز، شیرانتقالی از 7 الی 10 روز پس از تولد تا2 هفتگی و سپس شیر رسیده ترشح می شود.در شیر رسیده پروتئین کمتر، اما ویتامین های محلو در آب ، لاکتوز و چربی بیشتری وجود دارد. مکیدن های مکرر شیرخوار مقدار شیر مادر را افزایش می دهد.
 

بعلاوه در شروع هر وعدهخ شیردهی چربی شیرمادر کمتر است. سپس میزان آن تدریجا بیشتر می شود: شیر پیشین شیری که در ابتدای هر وعده شیردهی از پستان ها خارج می شود،رقیق تر

بوده  و آب مورد نیاز شیرخواررا تامین می کند و حاوی مقادیر فراوان پروتئین ،لاکتوز و سایر مواد مغزی است. شیر پسین که در انتهای هر وعده شیردهی از پستان ها خارج می شود، سرشار از چربی بوده و انرژی مورد نیاز شیرخوار را تامین می کند.به همین دلیل تغذیه با شیرمادر را هر وعده نباید به سرعت خاتمه داد و شیرخوار را از پستان جدا کرد، بلکه باید اجازه داد تغذیه با شیرمادر تا زمانی که کودک کی خواهد، ادامه یابد تا شیرچرب انتهایی را دریافت کند.

4.آغوز چیست و چرا تغذیه نوزاد با آغوز تاکید می شود؟

شیری که پستان ها در دو سه روزاول پس از زایمان تولید می کنند ،آغوز یا ماک یا کلستروم نامیده می شود که غلیظ و زرد رنگ و یا به رنگ روشن و سرشار از مواد ایمنی بخش است و نوزاد را در برابر عفونت ها محافظت می کند به حدی که آن را اولین واکسن نوزاد می نامند. در مقایسه با شیری که پس از آن تولید می شود، دارای مقدار بیشتری پروتئین و ویتامین های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مثل سدیم و مقدار کمتری چربی و ویتامین های محلول در آب تست. گرچه حجم آغوز محدود است و در هر نوبت شیردهی ممکن است حتی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری در هر پستان نباشد ، اما نیاز نوزاد هم در همین حد است. جریان شیر از روز سوم تا ششم بعد از زایمان برقرار می شود.

5.تغذیه با شیرمصنوعی (شیرخشک) چه مضراتی دارد؟

ترکیب شیر مصنوعی یکسان است و مانند شیر مادر تغییر نمی کند .هورمون ها ،آنزیم ها، انواع املاح و نحوه جذب آن ها و صدها فاکتور ایمنی بخش موجود در شیرمادر ، در شیر مصنوعی وجودندارد.بعلاوه کودکان از فواید شیرمادر در ارتقاء بهره هوشی و همچنین از فواید عاطفی تغذیه با شیرمادر و امنیت روانی ناشی از آن در دوران بلوغ محروم می شوند و این امر بر تکامل روانی اجتماعی کودک در آینده اثر می گذارد.

احتمال آلوده شدن هنگام تهیه و طرز تهیه نادرست یعنی رقیق یا غلیظ درست کردن شیر مصنوعی کودک را با بیماری و دریافت ناکافی یا زیاد مواد مغذی و در نتیجه کاهش رشد، اشکال دیگر سوء تغذیه ، گرسنگی و بیقراری ...مواجه می کند.

برخی دیگر از خطرات تغذیه با شیر مصنوعی عبارتند از : ابتلاء شیرخوار به بسیاری از بیماری ها ( مثل اسهال و استفراغ ، دل دردهای قولنجی، عفونت های گوش و ادراری ، منژیت  ،اگزما ، آسم ...)احتمال ابتلاء به چاقی ، بیماری های قلبی و عروقی و بیماری قند نیز در بزرجگسالی بیشتر می شود.ضمنا مادر هم از فواید شیردهی محروم می شود. هزینه خرید شیر مصنوعی جندین برابر هزینه مورد نیاز برای تغذیه صحیح مادر است، بعلاوه هزینه بیشتر بیمار شدن کودک به خانواده تحمیل  می شود.

6.آیا می توانم به شیرخوارم پستانک (گول زنک) بدهم؟

رایج ترین و بدترین راه آرام کردن شیرخوار دادن پستانک به اوست. مکیدن از نیازها و غرایز طبیعی کودک است. شیرخوار این نیاز خود را با مکیدن پستان مادر ارضائ می کند و اگر انگشتان دستش را بمکد خیلی بهتر از وابسته شدن به پستانک است. پستانک به سهولت آلوده می شود و شیرخوار را بیمار می کند.تمیز کردن و ضدعفونی کردن آن ساده نیست. در بلند مدت به شکل و حالت فک و دهان و دندان های کودک لطمه می زند.برخی از عوارض پستانک و سرشیشه عبارتد از: سردرگمی شیرخوار در مکیدن و امتناع او از گرفتن پستان مادر، بدلیل عدم تمایل به مکیدن و تحریک پستان و کاهش برداشت شیر سبب کوتاه شدن طول مدت مکیدن در شبانه روز، مدت تغذیه انحصاری با شیرمادر و کل مدت تغذیه با شیرمادر و قطع شیردهی می گردد، افزایش احتمال حاملگی زود رس مادر و افزایش احتمال ماستیت و آبسه پستان در برخی مادران، عفونت گوش میانی (گوش درد) ، عفونت قارچی دها و برفک و پوسیدگی دندان و رشد دندانی نامناسب شیرخواران که برخی از این اثرات نامطلوب دائمی است و اصلاح پیامدهای آن در مراحل بعدی زندگی بی نهایت مشکل است. کاهش دفعات تغذیه با شیرمادر و کندی افزایش وزن شیر حوار، اثر سوء بر هوش کودک، آثار زیانبا بر تکامل روانی اجتماعی و تکلم کودک، اثر سوء بر تمایل کودک برای تقلید صداها و هوشمندی او و باعث وابستگی مداوم می شود.

7. چه بیمارستانی را دوستدار کودک می گویند؟

اقدامات ساده و مهمی بشرح ذیل در بیمارستان های دوستدار کودک انجام می شود تا مادران شیردهی موفقی داشته باشند.لازم است شما مادر گرامی با کارکنان بهداشتی درمانی همکاری کنید.در دورا بارداری اطلاعاتی در مورد شیرمادر از کارکنان بهداشتی کسب نموده، در کلاس های آموزشی شرکت کنید و برای شیردهی عزم تان را جزم کرده و آماده شوید.

در این بیمارستان ها تا حد امکان از انجام سزارین، تجویز مسکن و آرام بخش اجتناب می کنند. مگر اینکه از لحاظ پزشکی ضرورت داشته باشد. پس خودتان  داوطلب سزارین نباشید.

تماس پوست با پوست را بلافاصله بعد از زایمان بین مادر و نوزاد فراهم می کنند. خودتان نیز همکاری کرده و تقاضای این تماس را داشته باشید.چون این تماس موجب گرم نگهداشتن نوزاد و شروع زودرس تغذیه با شیرمادر می شود. تغذیه با شیرمادر را ظرف ساعت اول تولد شروع کنید.

نوزاد را در تمام شبانروز در کنار شما قرار می دهند که بتواند به راحتی و با اطمینان و امنیت با شیرمادر تغذیه شود.